چطور با OpenMotion موشن‌گرافی ساختم؟

خیلی وقت‌ها یک محتوای خوب داریم، اما به‌جای تبدیل آن به یک ویدئوی کوتاه و قابل انتشار، درگیر این سؤال می‌شویم که «از کجا شروع کنم؟». من هم امروز با همین مسئله روبه‌رو بودم. یک مقاله کامل در آیوسایت داشتم و می‌خواستم عصاره آن را در قالب یک موشن‌گرافی جذاب، با نمودارهای متحرک و صدای فارسی، منتشر کنم. نه قرار بود یک اینفوگرافی ثابت بسازم، نه ویدئویی پر از جلوه‌های بصری بی‌هدف.

نکته اصلی این بود: مخاطب ظرف یک دقیقه باید بفهمد چرا «بهترین بازار برای سرمایه‌گذاری» جواب یک‌کلمه‌ای ندارد. ویدئو هم باید قابل‌ویرایش باقی بماند تا اگر متنی، عددی یا زمان‌بندی‌ای درست نبود، بتوانم همان صحنه را اصلاح کنم.

قبل از شروع: چه ابزارهایی لازم داریم و واقعاً چه چیزهایی رایگان است؟

در این پروژه سه لایه ابزار وجود دارد: یک «عامل هوش مصنوعی» برای ساخت صحنه‌ها، نرم‌افزار OpenMotion برای کار روی بوم و تایم‌لاین و یک سرویس تولید گفتار برای نریشن فارسی. نکته مهم این است که رایگان بودن هسته OpenMotion الزاماً به معنی رایگان بودن تمام سرویس‌های کناری نیست.

برای ویندوز، نسخه ۶۴ بیتی Windows 10 یا جدیدتر لازم است. نسخه ویندوز OpenMotion هنوز نسبت به مک جدیدتر و کم‌آزموده‌تر است. اینترنت پایدار، یک حساب مناسب برای Codex یا Claude، و یک پوشه منظم برای فایل‌های پروژه از سایر ملزومات کار هستند.

گام اول: نصب Codex CLI روی ویندوز

Codex CLI را با نرم‌افزار ChatGPT Desktop اشتباه نگیرید. Codex CLI ابزاری خط‌فرمانی است که OpenMotion می‌تواند آن را شناسایی کند و برای تولید و اصلاح پروژه از آن کمک بگیرد. اگر می‌خواهید از Codex استفاده کنید، این مسیر را بروید؛ اگر Claude Code را ترجیح می‌دهید، می‌توانید مستقیم به بخش بعدی بروید.

۱. باز کردن PowerShell و نصب

از Start عبارت PowerShell را جست‌وجو کنید و اجرا کنید. مطابق راهنمای رسمی پروژه Codex، در ویندوز می‌توانید از نصب‌کننده زیر استفاده کنید. قبل از اجرای اسکریپت‌های اینترنتی، منبع آن را بررسی کنید؛ این دستور از دامنه رسمی ChatGPT دریافت می‌شود.

powershell -ExecutionPolicy ByPass -c "irm https://chatgpt.com/codex/install.ps1 | iex"

اگر ترجیح می‌دهید ابتدا اسکریپت را بررسی کنید، به مخزن رسمی Codex بروید و روش نصب متناسب با سیستم خود را انتخاب کنید. برای کسانی که Node.js و npm دارند، مسیر جایگزین زیر نیز در مستندات رسمی Codex معرفی شده است:

npm install -g @openai/codex@latest
codex --version

۲. صحت نصب و ورود به حساب

codex --version
codex

در اولین اجرا، گزینه ورود با حساب ChatGPT را انتخاب کنید و فرایند احراز هویت را در مرورگر تمام کنید. سپس پنجره ترمینال را ببندید و باز کنید. اگر دستور شناخته نشد، معمولاً باید PATH یا نصب CLI را بررسی کنید؛ صرف نصب اپ دسکتاپ ChatGPT جایگزین Codex CLI نیست.

مسیر جایگزین: نصب Claude Code CLI روی ویندوز

نام دقیق ابزار در مستندات Anthropic، Claude Code است. نصب آن نیز برای ساخت پروژه با OpenMotion کافی است و اجباری نیست که در کنار Codex نصب شود. در ویندوز دو روش رایج و رسمی برای نصب وجود دارد:

irm https://claude.ai/install.ps1 | iex

یا با Windows Package Manager:

winget install Anthropic.ClaudeCode

در صورت نیاز به ابزارهای خط فرمان، نصب Git for Windows نیز می‌تواند مفید باشد؛ در نسخه‌های جدید Claude Code، نصب آن برای اجرای اولیه به‌صورت Native الزام مطلق نیست.

claude --version
claude

اولین بار که claude را اجرا می‌کنید، با حساب واجد شرایط Claude یا Console وارد شوید. حساب Claude Free لزوماً برای Claude Code کفایت نمی‌کند؛ قبل از شروع شرایط دسترسی حساب را ببینید. اگر دستور اجرا نشد، ترمینال جدید باز کنید و وضعیت PATH را بررسی کنید.

گام دوم: دانلود OpenMotion و اتصال عامل هوش مصنوعی

1. از وب‌سایت رسمی OpenMotion وارد شوید و نصب‌کننده مناسب ویندوز ۶۴ بیتی یا مک را دانلود کنید.
2. نرم‌افزار را نصب و یک‌بار کامل اجرا کنید. در صورت نمایش هشدار امنیتی، امضای فایل و منبع دانلود را بررسی کنید؛ هشدار را کورکورانه رد نکنید.
3. از منوی Settings → AI Connections وارد بخش ارتباط با هوش مصنوعی شوید.
4. عامل موردنظر (Codex یا Claude) را انتخاب و Connect کنید. در صورت نیاز، فرایند Sign in یا Reconnect را تکمیل کنید.
5. اگر OpenMotion ابزار را شناسایی نکرد، نسخه CLI را در ترمینال بررسی کرده و سپس برنامه را کاملاً ببندید، دوباره باز کنید و Check again یا Reconnect را بزنید.

codex --version
# OR
claude --version

توصیه من این است که قبل از پروژه اصلی، یک نمونه خیلی ساده سه‌صحنه‌ای بسازید تا مطمئن شوید اتصال، Preview و Export روی سیستم شما سالم هستند. راهنمای رسمی From install to first export همین مسیر نصب، اتصال، ساخت صحنه و خروجی را توضیح می‌دهد.

گام سوم: از مقاله طولانی به داستان یک‌دقیقه‌ای برسیم

پروژه من از مقاله «بهترین سرمایه‌گذاری برای حفظ ارزش پول چیست؟» در آیوسایت شروع شد. این مقاله مقایسه‌ای درباره طلا، دلار، شاخص کل بورس و نقش درآمد ثابت دارد. اما اگر بخواهیم همه مقاله را داخل ۶۰ ثانیه جا بدهیم، نتیجه فقط یک گوینده عجول و چند نمودار شلوغ خواهد بود.

بنابراین ابتدا یک کشف قابل روایت از دل داده‌ها انتخاب کردم: «در بازه یک‌ساله شاخص کل بورس جلوتر بود، ولی در بازه دوساله طلا برنده شد.» همین جابه‌جایی رتبه، هم برای شروع جذاب بود، هم پیام اصلی مقاله را منتقل می‌کرد.

بعد داستان را به ۹ صحنه با زمان شروع و پایان مشخص شکستم. برای هر صحنه چهار چیز لازم بود: هدف صحنه، متن قابل خواندن، ایده حرکت و مدت. جدول زیر همان ساختاری است که برای پروژه استفاده کردم:

گام چهارم: پرامپت حرفه‌ای برای ساخت موشن در OpenMotion

من اول خروجی مورد انتظار را به‌جای فرمان کلی، به شکل یک Production Brief نوشتم. به عامل هوش مصنوعی گفتم چه رنگ‌هایی استفاده کند، خروجی عمودی باشد، متن‌ها فارسی و راست‌به‌چپ باشند، اعداد تغییر نکنند و ویدئو در ۹ صحنه قابل ویرایش بماند. دستور زیر نسخه قابل استفاده مجدد همان ایده است:

You are directing a 60-second, nine-scene Persian explainer motion graphic for IOSite.ir based on the article https://iosite.ir/blog/best-investment-preserve-value/.
Create a premium, editable, 9:16 vertical video, 1080x1920, 60 seconds exactly.
Narrative: a question about gold (0-5s); compare gold, USD and Iran's stock index (5-11s); historical 1-year bar chart: stock index +179.4%, 18K gold +137.2%, USD +131.45% (11-20s); dramatic timeline change (20-25s); historical 2-year bar chart: gold +543%, USD +319.1%, stock index +292.6% (25-34s); explain that past winners aren't necessarily future winners (34-41s); fixed-income for liquidity, gold for inflation exposure, equities for potential longer-term growth (41-50s); dollar as a benchmark for actual dollar needs, diversify (50-56s); conclude with IOSite.ir and article CTA (56-60s).
Style: midnight navy #0B1220, gold #E5B84F, teal #18B7A0, blue #5898F5, white text. Modern finance editorial, not cartoons. Use precise proportional chart values and editable layers; coherent transitions; understated motion; generous spacing. Use Persian RTL shaping and native Persian numerals on screen; use a Persian-capable font such as Vazirmatn if installed.
IMPORTANT: The percentages are dated historical observations through 19 Mehr 1405 and are not guaranteed future returns. Index return differs from an individual's portfolio. Do not place a contemporary fixed-income announced rate on a historical comparison chart. Do not claim any platform is promoting these investments.
Create nine editable scenes with the specified start/end times, leave a separate audio track ready to import narration. Do not invent price or return figures.

بعد از تولید اولیه چه چیزهایی را دستی کنترل کنیم؟

• روایت: اگر صحنه‌ای پیام مشخصی ندارد، حذف یا بازنویسی شود؛ پرشدن ثانیه‌ها به‌تنهایی ارزش نیست.
• فارسی و RTL: اتصال صحیح حروف، نیم‌فاصله، جای علامت درصد، راست‌چین بودن تیترها و نمایش اعداد فارسی را در Preview بررسی کنید.
• نمودارها: طول میله‌ها باید واقعاً متناسب با اعداد باشد؛ صرف نمایش «برنده» با افکت‌های نمایشی کافی نیست.
• ریتم: از تغییر ناگهانی طول صحنه‌ها، قطع زودهنگام نوشته‌ها و جلوه‌های انتقال غیرضروری جلوگیری کنید.
• ابعاد: برای Reels و Shorts معمولاً ۹:۱۶ مناسب است و برای ویدئوی افقی آپارات یا وب‌سایت ۱۶:۹؛ تبدیل آن صرفاً با Crop همیشه نتیجه درستی نمی‌دهد.
• فونت: فونت فارسی خوانا مانند Vazirmatn، اندازه مناسب موبایل، حاشیه امن و کنتراست کافی مهم‌تر از ظاهر پرزرق‌وبرق است.

گام پنجم: ساخت نریشن فارسی با ElevenLabs

در تجربه این پروژه، خروجی صوتی فارسی به‌صورت مستقیم از OpenMotion تولید نشد. برای همین، مسیر تولید تصویر و صدا را از هم جدا کردم. این تصمیم اتفاقاً یک مزیت داشت: می‌توانستم لحن گوینده، تلفظ اعداد و مکث‌ها را جدا کنترل کنم.

1. به ElevenLabs Persian Text to Speech بروید یا برای پروژه دارای چند بخش از Studio استفاده کنید.
2. یک صدای مردانه با تلفظ طبیعی فارسی ایران انتخاب کنید و با یک جمله کوتاه تست بگیرید.
3. متن نریشن را بدون عنوان صحنه‌ها، زمان‌ها و توضیح‌های انگلیسی در قسمت متن قابل خواندن قرار دهید. بهتر است اعداد در متن گفتاری به حروف نوشته شوند.
4. اگر با Studio کار می‌کنید، هر پاراگراف را به یک کلیپ مستقل تبدیل کنید تا تنظیم مکث و شروع صحنه راحت‌تر باشد. مدل و صدای انتخابی را در تمام کلیپ‌ها یکسان نگه دارید.
5. بخش‌های تولیدشده را گوش بدهید؛ تلفظ «شاخص کل»، «درآمد ثابت»، درصدها و نام برند را بازبینی کنید. در صورت نیاز از Pronunciation Editor یا بازنویسی آوایی متن کمک بگیرید.
6. در پایان فایل WAV یا MP3 مناسب با طرح خودتان خروجی بگیرید و نام مشخصی مثل IOSite-Investment-Narration-60s.wav انتخاب کنید.

متن واقعی نریشن این پروژه

فکر می‌کنی طلا همیشه بهترین راه حفظ ارزش پوله؟

من طلا، دلار و شاخص کل بورس رو توی بازه‌های زمانی یکسان مقایسه کردم.

نتیجه یک‌ساله؟ شاخص کل بورس صد و هفتاد و نه درصد، طلا صد و سی و هفت درصد و دلار صد و سی و یک درصد رشد داشت.

اما با تغییر بازه به دو سال، داستان برعکس شد!

این بار طلا با حدود پانصد و چهل و سه درصد اول شد؛ بعد دلار با سیصد و نوزده و شاخص کل با دویست و نود و سه درصد.

یعنی برنده گذشته، لزوماً بهترین انتخاب امروز نیست؛ زمان ورود هم مهمه.

برای پولی که زود لازم می‌شه، درآمد ثابت و نقدشوندگی مهم‌تره. طلا برای پوشش تورم و بورس برای رشد بلندمدته.

هدف دلاری داری؟ دلار معیار مهم‌تریه. و همه پولت رو توی یک بازار نذار.

مقایسه کامل رو توی آیوسایت بخون.

دستور پیشنهادی برای لحن گوینده

Create only a Persian (Iran) male narration track for a financial educational 60-second motion graphic.
Speak in a warm, conversational Tehran Persian accent, at a confident but natural pace; no announcer voice, no music, no sound effects.
Nine narration segments with target windows:
00:00–00:05 curious hook; 00:05–00:11 introduction; 00:11–00:20 one-year figures; 00:20–00:25 surprised reversal; 00:25–00:34 two-year figures; 00:34–00:41 main insight; 00:41–00:50 asset roles; 00:50–00:56 practical advice; 00:56–01:00 IOSite ending.
Use the Persian narration text exactly as supplied separately. Never read these instructions aloud. Produce consistent voice across clips, with natural pronunciation of written-out numbers. Prioritize intelligibility; leave clean silence where the narration ends early. Exact duration must be finalized on a timeline, not assumed from this instruction alone.

گام ششم: هماهنگی صدا و صحنه‌ها روی تایم‌لاین

اینجاست که تفاوت یک ویدئوی تولیدشده توسط AI با یک موشن‌گرافی تدوین‌شده خودش را نشان می‌دهد. نباید انتظار داشته باشیم موتور گفتار دقیقاً هر جمله را در همان مدت دلخواه بخواند؛ به‌خصوص وقتی اعداد فارسی طولانی‌اند. بنابراین منطق استاندارد کار این است: ابتدا صدا را واقعی بشنو، بعد تصویر را روی آن تنظیم کن.

1. فایل صوتی را از طریق ابزار واردکردن Media/Audio نسخه نصب‌شده به پروژه OpenMotion اضافه کنید و روی تایم‌لاین در یک Track مستقل قرار دهید.
2. شروع اولین کلمه را نزدیک ثانیه صفر تنظیم کنید و برای هر صحنه یک Marker ذهنی یا یادداشت زمانی داشته باشید.
3. هنگام تغییر موضوع نریشن، شروع انیمیشن بعدی را منطبق با صدا کنید؛ لازم نیست همه کارت‌ها دقیقاً به‌محض شروع صحنه ظاهر شوند.
4. اگر متن از زمان صحنه طولانی‌تر شد، ابتدا مکث‌های اضافی را کم کنید یا همان جمله را کوتاه‌تر بازنویسی و دوباره تولید کنید. افزایش غیرطبیعی سرعت صدا را آخرین انتخاب بگذارید.
5. روی ۱۱–۲۰ و ۲۵–۳۴ ثانیه حساس باشید؛ این دو بخش پر از عدد هستند و معمولاً به بازبینی بیشتری نیاز دارند.
6. شروع و پایان کلیپ صوتی را Fade کوتاه کنید تا بریدگی ناگهانی یا کلیک صوتی ایجاد نشود.
7. Preview کامل ۶۰ ثانیه را حداقل یک‌بار با هدفون و یک‌بار در اندازه موبایل ببینید؛ نشنیدن آخر جمله یا خارج‌بودن نوشته از Safe Area در نمایش کوچک معلوم می‌شود.

اگر OpenMotion در نسخه شما امکانات کافی برای برش چند کلیپ یا تنظیم دقیق صدا نداشت، می‌توانید مونتاژ صدا را در ElevenLabs Studio یا یک ویرایشگر صوتی انجام دهید و بعد فایل نهایی را وارد کنید. از روی یک نسخه نرم‌افزار نمی‌توان فرض کرد جای همه گزینه‌ها در نسخه‌های دیگر یکسان است.

گام هفتم: خروجی، انتشار و رفع خطای واقعی Export

در پروژه من، مرحله خروجی بدون دردسر نبود. هنگام Export با این پیام روبه‌رو شدم:

Export failed
SyntaxError: Invalid or unexpected token

این خطا به معنی «فارسی پشتیبانی نمی‌شود» نیست. معنی کلی آن این است که بخشی از کد یا داده‌های موردنیاز در فرایند خروجی به شکل معتبر تفسیر نشده؛ برای پیدا کردن علت واقعی باید متن خطای کامل، فایل و شماره خط را دید. ممکن است کد تولیدشده توسط AI، رشته‌های دارای کوتیشن نامعتبر، JSON خراب، مسیر دارایی یا فرآیند Export درگیر باشد.

من برای رفع مشکل از همان مسیر مکالمه با عامل هوش مصنوعی و دستور بررسی کد استفاده کردم؛ بعد از برطرف شدن مشکل، ویدئو خروجی گرفته شد. از آنجا که فایل خطای دقیق و تغییر نهایی پروژه در این مطلب موجود نیست، نسبت‌دادن قطعی خطا به یک کاراکتر خاص درست نیست.

پرامپت عیب‌یابی قابل استفاده

Export failed: SyntaxError: Invalid or unexpected token.
Inspect the actual exporter/build error log. Find the exact file/line and invalid token. Validate JavaScript/JSX/JSON, improperly escaped Persian text or quotes, template literals, unsupported characters in executable expressions, external asset paths, audio filenames and the rendering/export pipeline.
Preserve all 9 scenes, exact financial data, right-to-left typography, existing design, audio synchronization and 60-second duration. Fix only the actual issue and test export. Do not claim success unless an export truly completes. Report the cause, touched files and verification result.

ترتیب تستی که پیشنهاد می‌کنم

1. اول از پروژه یک کپی بگیرید؛ روی نسخه اصلی، صحنه‌ها و فایل‌ها را برای تست حذف نکنید.
2. Preview را امتحان کنید. اگر Preview هم متوقف می‌شود، صحنه یا زمان توقف سرنخ مهمی است.
3. در نسخه کپی، یک صحنه ساده را Export کنید. اگر موفق شد، صحنه‌های دیگر را مرحله‌ای اضافه کنید تا بخش مسئله‌دار مشخص شود.
4. خروجی HTML را، در صورت پشتیبانی نسخه، جدا آزمایش کنید. شکست چند نوع خروجی می‌تواند نشان‌دهنده مشکل مشترک در پروژه باشد.
5. از عامل بخواهید Error Log، نام فایل و شماره خط را گزارش کند؛ اصلاح باید محدود به کد خطادار باشد نه بازسازی کل موشن.
6. نام فایل خروجی را ساده و انگلیسی بگذارید و مسیر کوتاه و دارای مجوز نوشتن انتخاب کنید.
7. پس از هر اصلاح، Preview و Export را مجدد تست و فایل نهایی را از ابتدا تا انتها پخش کنید.

برای انتشار، نوع خروجی را با مقصد هماهنگ کنید: ویدئو برای آپارات و شبکه‌های اجتماعی، WebM شفاف برای لایه‌های روی ویدئو و HTML مستقل برای استفاده‌های وب در صورت نیاز. کیفیت و فرمت‌های دقیق به امکانات نسخه نصب‌شده بستگی دارند.

چک‌لیست نهایی پیش از انتشار

• سناریو یک پیام واحد دارد و مخاطب در چند ثانیه اول با پرسش اصلی روبه‌رو می‌شود.
• جمع زمان صحنه‌ها دقیقاً ۶۰ ثانیه و فایل صوتی با آن هماهنگ است.
• متن‌های فارسی درست، خوانا و در محدوده امن تصویر قرار دارند.
• اعداد نمودارها با منبع و بازه زمانی نوشته‌شده مطابقت دارند.
• نرخ اعلامی فعلی با بازده تاریخی اشتباه گرفته نشده است.
• صدا بدون کلیک، بریدگی، نویز آزاردهنده و اختلاف محسوس بلندی پخش می‌شود.
• واترمارک/هویت برند و آدرس سایت درست نوشته شده است.
• موسیقی و فایل‌های رسانه‌ای مجوز مناسب انتشار دارند.
• فایل خروجی کامل پخش شده و کاور اختصاصیِ کنجکاوی‌برانگیز برای آن آماده است.
• در توضیحات ویدئو، پیوند به منبع اصلی و توضیح داده‌های تاریخ‌دار قرار گرفته است.

سؤال‌های رایج

منابع رسمی و مطالعه بیشتر

• OpenMotion — دانلود و امکانات
• OpenMotion — آموزش رسمی اتصال و Export
• Codex CLI — مخزن رسمی و نصب
• Claude Code — راهنمای نصب رسمی
• ElevenLabs — تولید گفتار فارسی
• ElevenLabs Studio — ویرایش و خروجی
• منبع داده پروژه: مقاله مقایسه سرمایه‌گذاری در آیوسایت
• مقاله مرتبط در همین سایت: اصول پرامپت‌نویسی
• مقاله مرتبط: وایب کدینگ چیست؟